Hoe ONveiliger de machine, hoe minder ongelukken

Ja, het staat er écht! Waar is die ‘wijsheid’ op gebaseerd? Veel drukkerijen zijn nog in het trotse bezit van een degel en een HCA (hoogdruk cilinderautomaat). Deze ‘oudjes’ doen het in de praktijk nog prima. Maar… ze zijn natuurlijk minder veilig dan de nieuwere machines. Nieuwe machines (lees: van 1995 of later) worden voorzien van CE-markering met daarbij een conformiteitsverklaring. Dat is een wettelijk verplicht document waarmee de fabrikant verklaart dat zijn product voldoet aan de gestelde veiligheidseisen. Tóch gebeuren er meer ongelukken met de nieuwere machines dan met de degel en de HCA. Hoe dat komt wordt in dit artikel toegelicht.

We zijn net kleine kinderen…

Het is net als met kleine kinderen. Als je ze vertelt dat iets niet mag, dan is er altijd een groep kinderen die de verleiding niet kan weerstaan om juist te doen wat ‘niet mag’. De fles chloor pakken uit het keukenkastje bijvoorbeeld. Als je kind na 3x nog steeds de fles wil pakken, dan zetten we er een kinderslot op of beter: we zetten de fles hoog weg. Daarmee forceren we gedragsverandering en leren de kinderen wat wel en niet mag.

Zo simpel is het met werken met machines eigenlijk ook. Hier gaat het ook om gedragsverandering. Als werkgever ben je verantwoordelijk voor de veiligheid van je werknemers, maar dat betekent wel dat je een aantal zaken goed moet regelen. De machineveiligheid moet dan ook regelmatig worden gecontroleerd. Is de machine nog in een goede staat? En is deze nog compleet? Maar vooral: zijn er goede werkinstructies opgesteld voor de machines en zijn de medewerkers hierover geïnstrueerd en geïnformeerd hoe zij veilig aan de machines kunnen werken? Alleen zó verander je het gedrag.

Onderzoek RIVM

Uit onderzoek van het RIVM gepubliceerd in 2019 (https://www.rivm.nl/bibliotheek/rapporten/2018-0172.pdf) blijkt dat er ieder jaar zo’n 280 mensen één of meerdere vingers verliezen bij een bedrijfsongeval, onder andere in onze sector. In zo’n kwart van de gevallen betreft het een ongeval met bewegende delen van machines. Een afschermkap die ‘even’ verwijderd wordt voor onderhoud of er zijn medewerkers die in de verleiding zijn gekomen om de afschermingen te omzeilen; net kleine kinderen, want wat niet mag, is extra spannend… Zo lijkt het althans wel!

Degel en HCA

Omdat deze twee machines nog zo veel gebruikt worden, weten medewerkers maar al te goed hoe zij met deze machines om moeten gaan. Hun gedrag hangt samen met hun kennis over de veiligheid van de machines. Zij weten dat uitsluitend daartoe bevoegd personeel aan de machines mag werken. De werkinstructies dienen wel helder te worden opgesteld en in de buurt van de werkplek zichtbaar te worden opgehangen.  Zo blijft het aantal ongevallen op deze twee type machines tot een minimum beperkt.

Bij nieuwe(re) machines gebeurt dat helaas nog niet altijd. Accepteer daarom niet van je medewerkers dat zij ‘even’ onderhoud plegen op een wijze die ‘niet zo hoort’, waar de regels overtreden worden en waarbij onnodig risico gelopen wordt. Een ongeluk zit niet alleen in een klein hoekje, maar veroorzaakt onnodig veel leed, zowel voor de persoon in kwestie, als voor omstanders en betrokkenen. Bovendien kost het het bedrijf een hoop geld. Degenen die het ooit hebben meegemaakt, weten waar dit over gaat.

Tot slot

Het RIVM adviseert duidelijk: Zorg ervoor dat de veiligheid gewaarborgd blijft. Zorg voor heldere werkinstructies van het machinepark, zowel voor de oude als voor de nieuwe machines.

En nog een top 5 van het RIVM hoe concreet actie hierop te nemen:

  1. Controleer regelmatig of de afscherming van bewegende delen nog deugdelijk en effectief is.
  2. Wees specifiek bij het inventariseren en evalueren van risico’s in de praktijk en in de RI&E.
  3. Zorg voor goede en duidelijke werkinstructies.
  4. Let op specifieke gedragingen die regelmatig tot ongevallen leiden.
  5. Gebruik input van andere bedrijven in dezelfde sector.

Neem voor vragen contact op met Eva Bouwman, adviseur P&O en Arbo

 
   « Meer Nieuws...